Hiperleksja

Hiperleksja to neurorozwojowy profil czytania charakteryzujący się niezwykle wczesnymi i silnymi umiejętnościami dekodowania słów, które kontrastują ze słabościami w zakresie czytania ze zrozumieniem, rozumienia ze słuchu i języka pragmatycznego. Nie jest to samodzielna diagnoza w DSM-5-TR lub ICD-11 i jest najczęściej kojarzona z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, choć może również współwystępować z zaburzeniami językowymi lub zaburzeniami uczenia się. Niniejsza monografia oferuje kompleksowy przegląd hiperleksji, od jej historycznego rozpoznania po aktualne teorie i klasyfikacje. Dokonano w niej krytycznego przeglądu pięciu teorii i zaproponowano pięciopoziomowe ramy objawowe, wyróżniające cechy pierwotne, skorelowane, wtórne, artefaktyczne i idiopatyczne. Opierając się na badaniach empirycznych, w tym badaniu psychoedukacyjnym z Singapuru z 2009 roku, ilustruje różnorodne profile poznawcze i językowe osób z hiperleksją oraz wyzwania diagnostyczne wynikające z ich nierównomiernego rozwoju. Praca syntetyzuje również istniejące modele typologiczne i analizuje ich implikacje dla oceny, diagnozy różnicowej i interwencji edukacyjnej, w celu poprawy zrozumienia, wczesnej identyfikacji i ukierunkowanego wsparcia.